Ιωάννης Καποδίστριας: Μια προαναγγελθείσα δολοφονία – Ποιοι «όπλισαν» το χέρι των Μαυρομιχαλαίων
Το Flash.gr ανατρέχει στις ιστορικές πηγές και ξετυλίγει το κουβάρι της συνωμοσίας που στέρησε από την Ελλάδα τον «Άγιο της πολιτικής».
Η δολοφονία του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831 (με το παλαιό ημερολόγιο) στο Ναύπλιο, αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά και πολυσυζητημένα κεφάλαια της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, η δολοφονία διακρίνεται στους φυσικούς αυτουργούς και στους πιθανούς «ηθικούς» αυτουργούς (εγχώριους και διεθνείς).
Οι φυσικοί αυτουργοί
Οι άνθρωποι που εκτέλεσαν τον Κυβερνήτη έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος ήταν μέλη της ισχυρής οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων από τη Μάνη:
Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης: Αδελφός του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Πυροβόλησε τον Καποδίστρια στη βάση του κρανίου. Μετά την πράξη του, καταδιώχθηκε από το πλήθος και τον σωματοφύλακα του Κυβερνήτη, Γεώργιο Κοζώνη, και τελικά λιντσαρίστηκε από τον κόσμο (ξεψύχησε αφού τον πυροβόλησε ο στρατηγός Φωτομάρας από το παράθυρό του).
Γεώργιος Μαυρομιχάλης: Γιος του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Μαχαίρωσε τον Καποδίστρια στη βουβωνική χώρα. Κατέφυγε στη γαλλική πρεσβεία για προστασία, αλλά παραδόθηκε στις αρχές, δικάστηκε από έκτακτο στρατοδικείο και εκτελέστηκε διά τουφεκισμού στις 10 Οκτωβρίου 1831.
Γιάννης Καραγιάννης: Σωματοφύλακας των Μαυρομιχαλαίων, ο οποίος συμμετείχε στην επίθεση πυροβολώντας κατά της συνοδείας του Καποδίστρια. Καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη (αργότερα αφέθηκε ελεύθερος).
Το κίνητρο
Η επίσημη ιστοριογραφία καταγράφει ως κύριο αίτιο την αντιπαλότητα της Μάνης με την κεντρική διοίκηση. Ο Καποδίστριας επιχείρησε να καταργήσει τα τοπικά προνόμια και να επιβάλει φόρους, γεγονός που οδήγησε σε εξέγερση. Η φυλάκιση του αρχηγού της οικογένειας, Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας, θεωρήθηκε από τους συγγενείς του ως θανάσιμη προσβολή ("βεντέτα") που έπρεπε να ξεπλυθεί με αίμα.
Οι «ηθικοί αυτουργοί» και οι θεωρίες συνωμοσίας
Πέρα από τους φυσικούς αυτουργούς, πολλοί ιστορικοί εξετάζουν τον ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων και της εγχώριας αντιπολίτευσης:
Αγγλία και Γαλλία: Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι δύο δυνάμεις επιθυμούσαν την απομάκρυνση του Καποδίστρια, θεωρώντας τον όργανο της ρωσικής πολιτικής. Ο Γάλλος ιστορικός Thiers και ο Άγγλος George Finlay (σύγχρονος των γεγονότων) αναφέρονται στις πιέσεις και τη στήριξη που παρείχαν οι πρεσβείες τους στην αντικαποδιστριακή αντιπολίτευση της Ύδρας.
Το «απόρρητο» των Βρετανικών Αρχείων: Μέχρι σήμερα, ένα μέρος των βρετανικών αρχείων που αφορά τη δολοφονία του Καποδίστρια παραμένει απόρρητο, τροφοδοτώντας τη θεωρία ότι η βρετανική διπλωματία είχε άμεση ανάμειξη ή γνώση του σχεδίου.
Η αντιπολίτευση της Ύδρας: Πολιτικοί αντίπαλοι όπως ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και οι Υδραίοι πλοιοκτήτες (Κουντουριώτηδες) θεωρούνται από ορισμένους ως οι υποκινητές της έντασης που οδήγησε στη δολοφονία.
Πηγές:
Δημήτριος Κοκκινάκης: «Ποιοι δολοφόνησαν τον Καποδίστρια;» (Εστιάζει στον ρόλο των ξένων δυνάμεων).
